Kripto paraları nasıl bir gelecek bekliyor?

semaver

New member
SpaceX ve Tesla’nın CEO’su Elon Musk’ın toplumsal medya platformu Twitter’ı 44 milyar dolara satın almak için mutabakata varması, kripto para piyasasında da yankılandı. Zira dünyanın en varlıklı insanı Musk, kripto para yatırımlarıyla da öne çıkan bir isim. birtakım bazı coin ismi vererek, kimi vakit de bir coini ima ederek kripto para piyasasına taraf verebiliyor. Örnek vermek gerekirse, geçen yıl 7 Şubat’ta Dogecoin’i işaret ederek “Yani… Sonunda buraya kadar geldi” diye tek cümlelik bir tweet attı. Cümle kısaydı fakat tesiri büyük oldu, Dogecoin bir anda yüzde 64 kıymetlendi. bir daha 24 Mart 2021’de Bitcoin ile Tesla alınabileceğini duyurdu. Bu açıklama öncesinde 50 bin dolar civarında olan Bitcoin, 65 bin dolar düzeyine gelerek rekor kırdı ve daha sonrasında süratle 40 bin dolar düzeylerine geriledi. Özetle, Elon Musk attığı kısacık tweetler ile yarattığı dalgalanmayla servetine servet kattı.

‘FİYATI SPEKÜLATİF HAREKETLER BELİRLİYOR’

“Kripto paraları nasıl bir seyir bekliyor?” sorusunun karşılığı da, en azından şimdilik tam da bu iki tweet meselade yatıyor aslında. GazeteDuvar’a açıklama yapan ‘Sorularla Blockchain‘ ve ‘Sorularla DeFi – Merkeziyetsiz Finans‘ kitaplarının müellifi blokzincir (blockchain) uzmanı Turan Sert, şu evrede kripto paralarda fiyatın, kısa devirli gidiş gelişlerden ve spekülatif hareketlerden çıktığına işaret etti. Bu durumun sebebini ise “Bu teknolojiler çabucak hemen geniş bölümlerce kullanılmıyor. Bu niçinle de temel olarak kıymet yaratıp yaratmadığını şu basamakta katılaştırmak güç olduğu için daha hayli spekülatif olarak gidiyor fiyat dalgalanmaları. O niçinle bunlar olacak. Kripto para onbinden çok paradan oluşan bir dünya. Kitleler bunu daha fazla kullanmaya başlarsa bu alana ilgi artar, ha kullanmazlarsa artmaz. O büsbütün kitlelere kalmış bir durum, onu tespit edebilmek, şimdiden öngörmek zor” biçiminde özetledi.

Kripto para piyasasında günlük süreç hacmi 100 milyar dolara kadar yükselebiliyor.

NASIL DENETLENECEK?



Kripto paralarla ilgili bir öbür tartışma konusu ise ‘nasıl denetlenecekleri ve ileride yasaklamalar olabilir mi” konusu. ABD ve Avrupa Birliği’nin bir yasaklamadan fazla bilhassa ABD’nin stabil para denilen dolara endeksli kripto paraları daha denetlemek üzere bir niyeti olduğunu anlatan Sert “Şu anda o mevzuda çalışıyorlar. ABD Lideri Biden’ın bir ay evvel çıkardığı bir kararname vardı, kamu kurumlarına ‘bu mevzuyu araştırın’ dedi, hem merkez bankasının dijital parasını birebir vakitte kripto paralarla ilgili nasıl bir kontrol olur diye. Zira hâlâ kripto paraların hangi kurum tarafınca denetleneceği, dünya genelinde olduğu üzere muhakkak değil. O mevzuda çalışıyorlar” dedi.

ENERJİYİ YUTAN BITCOIN AVRUPA’DA YASAKLANIR MI?

AB’nin ise kripto para madenciliği konusunda hassasiyeti olduğunu vurgulayan Turan Sert, bu husustaki durumu şu biçimde aktardı: “Bitcoin madenciliğinin epeyce güç harcıyor olmasından dolayı Avrupa’da yasaklanması üzere tartışmalar var. Lakin kendi içlerinde, bahis hakkında gereğince bilgilendirilmediklerini gösteren bir emare de var, şöyleki ki; en büyük kripto para üniteleri Bitcoin ve Ethereum madencilik üzerinden çalışıyor. Başka blok zincirler madencilikle çalışmıyor, madenciliğin olmadığı güç sarfiyatının olmadığı bir sistemleri var yeni çıkanların.

Ethereum, madencilikten güç sarfetmeyen sisteme geçiyor.

Ethereum da ona dönüyor, madencilikten güç sarfetmeyen bir sisteme geçiyor. AB, ‘madem Ethereum sistemi değiştiriyor, Bitcoin de madencilikten ona geçsin’ diyor. Bu, mevzuyu büsbütün anlamadıklarını gösteriyor zira Bitcoin’in madenciliği bırakması imkânsız, zira bu bir ideoloji; Bitcoin, madenciliğin kendi sistemlerini korumak için ve bir paha yaratması açısından elzem olduğunu düşünüyor. Hani derler ya ’21 milyon Bitcoin var, yarın bir gün bu sayı artar mı diye?’ Bütün Bitcoin topluluğu ‘evet artar’ derse artabilir lakin artmaz, artmayacağını biliyoruz, temel anayasası üzere bu. Madencilik de birebir biçimde bu topluluk için temel anayasa unsuru üzere, değişmez.

KRİPTO PARALAR SÖYLENDİĞİ ÜZERE MERKEZİYETSİZ Mİ?

Yaptırımlar niçiniyle Rusya milletlerarası ticarette kripto para seçeneğini de gündemine alınca bilhassa ABD’den bu hususta kripto para borsalarına baskı ve ikazlar geldi. Bu tartışma ise toplumsal medyada, “Kripto para söylendiği üzere merkeziyetsiz değilmiş” tenkitlerine niye oldu. Blockchain uzmanı Turan Sert, bu bahisteki ithamın yanlış olduğunu belirterek, şu açıklamayı yaptı:

“Kripto paraların kendisi merkeziyetsiz lakin kripto paralara ulaşmak için kullanılan borsalar merkezi borsalar. Bu borsaların bir merkezi olduğu durumda da, ABD ya da öbür kurumlar o borsalara muhakkak baskıları uygulayabiliyorlar. Uygulanan baskı ve borsaların bu süreçleri kabul etmemesi yahut Rusya vatandaşlarının kullanmasına kapatması, borsaların kendilerinin aldığı karar, kripto paraların merkeziyetsiz olmasıyla ilgisi yok. O borsanın merkezinin olmasıyla ilgili. (Bu durum nasıl aşılabilir sorusu üzerine): Kullanıcılar kripto parayı kendi cüzdanlarına çekerse, borsa olmadan kullanabiliyor, merkeziyetsiz finansta da sonuçta borsalar yok. Onu kendi dijital cüzdanları üzerinden yapıyor kullanıcılar. ötürüsıyla paranın merkeziyetsiz olmasıyla borsaların merkezi olmasını ayırt etmek lazım.

TOPLAMDA 7,8 MİLYAR DOLARLIK KRİPTO PARA DOLANDIRICILIĞI ARGÜMANI ABARTI MI?

Kripto para dolandırıcılığı haberleri de bilhassa son bir kaç yıldır haberlere mevzu oluyor. Sağlam olmayan kimi kripto para borsaları eliyle yüzlerce milyon doların buharlaştırıldığı yazılıp çiziliyor. ABD merkezli Chainanalysis firması ise yaptığı araştırmaya bakılırsa dünya genelinde kripto para dolandırıcılığından kaybedilen para ölçüsünün 7,8 milyar dolar olduğunu öne sürüyor.

Turan Sert’e nazaranyse bahsedilen sayı abartı. 7,8 milyar doların 2,8 milyar dolarının Thodex’e dayandırıldığını belirten Sert, “bu biçimde bir sayı yok, esasen devlet resmi bir açıklama yapmadı. Dalın arasındakilerle konuştuğumuzda, Thodex kaynaklı 250-300 milyon dolar üzere bir sayıdan bahsediliyor. ötürüsıyla Thodex kısmı haricindeki sayının da hakikat olup olmadığı bilinmiyor. Burada dikkat edilmesi gereken temel nokta, dolandırıcılığı borsaların yapıyor olması. Borsaların sağlam olup olmadığını da devletlerin denetlemesi gerekiyor. Bu yapılmıyorsa, öne sürülen sebebini yetkililere sormak gerekiyor. Bu olayları kripto paralara atmaktan çok, kripto para borsalarına bakmak lazım. Kara para aklama, dolandırıcılık üzere yaftalar kripto paranın değil, merkezi borsaların sorunu.

BITCOIN FONKSİYONSUZ BİR PARA MI?

Avrupa’da İslami bankacılık üzerine çalışan Alman ekonomist Michael Gassner, geçen günlerde Anadolu Ajansı’na yaptığı açıklamada, “25 İslami kripto para ünitesinden yalnızca 5’i ayakta kaldı” dedi. Blok zinciri teknolojisinin, kripto paraya eğilimi yükselttiğini belirten Gassner, tıpkı vakitte fiyattaki sık değişkenlik niçiniyle Bitcoin ve başka tanınan kripto paraların güvenilirliğinin tartışıldığını söylemiş oldu ve ekledi: “Bitcoin, günümüzde epey karlı bir yatırım olarak görülse de şu an uyuşturucu kaçakçıları bile sattıkları malın pahasını Bitcoin’e göre belirlemiyor. Sonuç olarak bu, fonksiyonsuz bir para ünitesi. Bitcoin’i bir bireye taksitle otomobil satmak için kullanamıyoruz. Zira taksitle belirlenen ölçünün kıymetinin ileride ne olacağını bilmiyoruz. Bu yüzden Türkiye, Mısır ve Endonezya başta olmak üzere birtakım alimler, değerli eşya tarafınca desteklenmeyen sanal parayı caiz olarak görmüyor.”

Turan Sert ise hususa bu açıdan bakılacak olursa Türkiye üzere ülkelerde dövizle süreçler açısından da benzerliğin lisana getirilebileceğini belirterek, “Taksitlendirmeyi Bitcoin üzerinden yaparsanız, Bitcoin fiyatını bilmediğiniz için fazlaca olağan. Lakin Türkiye’de dolarla otomobil satmak da tıpkı biçimde. Dolarla otomobil sattığınızda, mesela ‘vadesini 3 ay boyunca bin dolar alacağım’ deseniz, o bin doların da TL olarak ne olacağını bilemiyorsunuz. bu biçimde tıpkı mantıkla dolarla otomobil satmak da tıpkı biçimde caiz olmaz. Yani birebir değişkenlik Türkiye üzere ülkelerde döviz kurları için de geçerli” dedi.

Okumaya devam et...
 
Üst