Tarım toprağı olanlara ve yurt haricinde yaşayanlara EYT muştusu

semaver

New member
Emeklilikte yaşa takılanların (EYT) heyecanla beklediği yasal düzenleme için geri sayım başlarken, İş Kanunu’nda yer alan birtakım değerli detaylar da emeklilik kapısı açacak. Yasanın yeni yılda yürürlüğe girmesiyle birlikte müracaatlar başlayacak.

  • EYT kapsamında emekli olanlar olağan emeklilere göre daha az aylık almayacak.
  • EYT maddesinden yararlanma konusunda kamu ve özel kesim ayırımı kelam konusu olmayacak.
  • Türkiye’de hiç sigorta girişi olmayıp 25-30 yıldır yurtharicinde yaşayanlar borçlanma ve hizmet kazanıp EYT ile emekli olabilecek.
  • SGK girişi olmayıp ismine tarım toprağı olanlar da yararlanabilecek. Fındık, çay, tütün grup Toprak Mahsulleri Ofisi’nde satanlar için 1994 yılına kadar yapılan Bağ-Kur primi kesintileri Bağ- Kur’dan alınarak sigorta girişini 28 yıl geriye çekmek mümkün olabilecek.
  • Kadınların doğum borçlanması yapabilmesi için sigortalı işe başladığı tarihten daha sonra doğum yapması gerekiyor. Fakat çıraklık ile işe girilen tarih içinde yapılan doğumlar için de borçlanma imkânı bulunuyor. Örneğin 2001 yılında işe başlayan bir anne 1998 yılında çıraklık yaptıktan daha sonra doğum yaptıysa bu periyodu borçlanarak EYT’den yararlanabilir.
EMEKLİLİK PLANLARI YAPANLAR İÇİN BİRTAKIM KRİTİK SORULARIN YANITI:

EYT kapsamında emekli olursam olağan emekliden daha az mı aylık alacağım?


Normal emeklilere bakılırsa daha az aylık alınması kelam konusu değil. İster olağan emekli olun ister EYT kapsamında, aylık bağlama hesaplaması standart olacak. Prim gün sayısı düşük olan ile fazla olan içinde alışılmış ki gelir farkı olacak. Örneğin, 5 bin prim günüyle emekli olana bakılırsa 9 bin prim günüyle emekli olan daha yüksek alacak. SSK’da 2000 öncesi en düşük aylık 4 bin 678 lira olup bu tarihten daha sonra 3500 lira alanlar da var. En düşük aylıktaki taban EYT’liler için de geçerli olacak.

EYT’de kamu özel-ayrımı kelam konusu olacak mı?

8 Eylül 1999 öncesi sigorta girişi olan bayanlarda 20 hizmet yılı ve 5 bin prim günü, erkeklerde 25 hizmet yılı ve 5 bin 400 prim gününü dolduranlar emekli olabilecek. EYT’li olmak için kamu ya da özel kesim ayırımı kelam konusu olmayacak. Kaideleri taşıyanların yüzde 87’si özel dalda bulunuyor. Kamu çalışanları da eksik günler için borçlanabilecek. 2008 öncesi yasa kapsamında memurda borçlanma fiyatları kademe ve göstergeye bakılırsa değişiyor. Bağ- Kur’da borca bağlı olarak silinen günler de satın alınarak emeklilik için kullanılabilecek.

Yurtharicinde yaşayan Türk vatandaşı da yasal düzenlemeden yararlanabilecek mi?

Türkiye’de hiç bir sigorta girişi olmayan 25-30 yıldır yurt haricinde çalışan Türk vatandaşı borçlanma ile hizmet kazanıp EYT ile emekli olabilir. Eylül 1999 öncesinde Türkiye’de sigorta girişi olup Avrupa’da yaşayan 200 bin Türk vatandaşı bulunuyor. Örneğin işe 1995 yılında Türkiye’de başlayıp 3 yıllık primi olan bir kişi o tarihten daha sonra Almanya’da çalışmış. Kurallara sahipse emekli olabilecek.

Çiftçi Bağ-Kur primimi 2000 yılında yatırmaya başladım. Öncesinde Toprak Mahsulleri Ofisi’nce yapılan prim kesintileri sigorta başlangıcımı öne çeker mi?

Toprak Mahsulleri Ofisi’nce üreticiden satın alınan eser bedelleri üzerinden 1 Nisan 1994 tarihinden itibaren yüzde 1 oranında Bağ- Kur primi kesilerek yasal mühleti ortasında ilgili Bağ-Kur Vilayet Müdürlüğü hesaplarına yatırıldı. Bu tarihte sigorta girişi olmayan, ismine tarım toprağı olup tütün, fındık, çay üzere mamüllerini Ofis’e satanlar için kesilen bu primleri almak mümkün. bu biçimdece emeklilik başlangıcı 28 yıl evvel çekilecektir.

Doğum borçlanması işe başlangıç tarihini öne çekebilir mi?

İşe başlanılan tarihten daha sonra gerçekleşen doğumlar borçlanılabilir, fakat bu sigorta başlangıcını öne çekmez. Çıraklık, staj ile işe girilen tarih içinde doğum yapıldıysa bu süreyi borçlanarak başlangıç tarihini öne çekmek mümkün. Staj başlangıç tarihi emeklilik primi ve yaş hesabında dikkate alınmıyor lakin bayan sigortalılar staj daha sonrası doğumlarını borçlanabiliyor. bu biçimdece, stajdan daha sonra doğum yapan bayanların sigortalılık müddetini geri çekmesi mümkün hale geliyor.

EYT kapsamında emekli olup bir daha çalışmak isteyenler ne yapacak?

Emekli olup SSK’lı çalışmaya devam etmek isteyenler için 1 Ekim 2008 tarihindeki yasal düzenleme geçerli olacak. Bu tarihtilk evvel işe başlayan yahut emekli olanlar SSK’lı devam etmek için ya emekli aylığını kestirecek ya da toplumsal güvenlik dayanak primine tabi çalışacak. bir daha birebir işyerinde çalışan için yeni bir çalışma periyodu başlar. Emekli olduğu tarihte kıdemi ödendiği için sıfırlanmış kabul edilir. Lakin kıdemini almadan emekli olup çalışmaya devam edenler ayrılırken tazminat alabilir.

KAYNAK: SABAH GAZETESİ / HAZAL ATEŞ

Okumaya devam et...
 
Üst